همسوسازي كتب اول دبستان با برنامه درسي ملي تشريح شد
جريان همسوسازي كتب اول دبستان با برنامه درسي ملي تشريح شد تاريخ خبر: 15/5/90
معاون سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي با اشاره موضوع «فطرتگرايي توحيدتاريخ » در تدوين كتابهاي اول دبستان، گفت: 66 هزار معلم پايه اول دبستان تا 20 شهريورماه، آموزشهاي جديد را پشت سر خواهند گذاشت.
سيد نصرتالله فاضلي با اشاره به مراحل علمي توليد يك كتاب درسي از قبيل «نيازسنجي فرد و جامعه و نيز توليد راهنماي برنامه درسي براي پايههاي مختلف تحصيلي» اظهار داشت: در گذشته برنامه درسي جامعي كه بتواند مجموعه مواد آموزشي دورههاي تحصيلي را با يكديگر مرتبط كند نداشتهايم اما از سال 84 به بعد كار تدوين اين نقشه آغاز و ساعتها براي اين مسئله وقت صرف شده است.
وي با اشاره به ديدگاههاي مقام معظم رهبري براي «تحول بنيادين» در آموزش و پرورش ادامه داد: ايشان يكي از دلايل ضرورت تحول در نظام تعليم و تربيت را اين نكته ميدانند كه آموزش و پرورش ما از دنياي غرب گرفته شده و بر اساس نيازها و اقتضائات ملت ما توليد نشده است اما «برنامه درسي ملي» كاملاً بر اساس مباني ملي و ديني خودمان توليد شده است.
فاضلي با بيان اينكه تغييرات نظام آموزشي در گذشته عمدتاً از مقطع متوسطه شروع و در همانجا نيز متوقف ميشد، تصريح كرد: اگر بخواهيم بر اساس برنامه درسي ملي جريان تغيير در نظام آموزش و پرورش را شروع كنيم، بهترين دوره براي اين تغيير، دوره ابتدايي و بهترين پايه، سال اول دبستان است كه بر اين اساس لازم است تا تغييرات اين پايه با اصول برنامه درسي ملي همسوسازي شود.
مسئول كميته همسوسازي تغييرات دروس پايه اول دبستان با برنامه درسي ملي با اشاره به مفهوم همسوسازي و با تأكيد بر نقش محوري «حوزههاي يادگيري» در توليد كتابهاي درسي ادامه داد: در حال حاضر بر اساس برنامه درسي ملي 11 حوزه يادگيري براي دانشآموزان تعريف شده است كه برخي حوزهها مانند «رياضي، علوم و معارف» در گذشته نيز بوده است اما برخي حوزههاي ديگر مانند «كار و فناوري، آداب و مهارتهاي زندگي و تفكر و حكمت» جزء حوزههاي جديد هستند.
اين كارشناس آموزشي اضافه كرد: در پايه اول ابتدايي داراي 6 عنوان درسي هستيم كه چهار كتاب «رياضي، علوم، قرآن و فارسي» و نيز 2 ماده درسي شامل «هنر و تربيتبدني» را در بر ميگيرد و هر كدام از اين عناوين و مواد نيز مشمول يكي از حوزههاي يادگيري هستند.
فاضلي تصريح كرد: در جريان همسوسازي كتابهاي اول دبستان با برنامه درسي ملي اولاً ابتناي كار بر حوزههاي يادگيري است و ثانياً رويكرد «فطرتگرايي توحيدي» را كه رويكرد غالب در برنامه درسي ملي است مورد توجه قرار دادهايم؛ با اين توضيح كه اگر رويكرد غالب در دنياي غرب صرفاً مهارتآفريني يا انتقال فرهنگ نسل گذشته به آينده يا سازگاري با جامعه است، اما رويكرد اصلي برنامه درسي ملي بر فطرتگرايي توحيدي استوار شده است و در اين راستا به دنبال آن هستيم كه قدرت تعقل و انديشهورزي در كتابهاي درسي تقويت شود.
وي تأكيد كرد: در مجموع بر اساس اصول برنامه درسي ملي به دنبال آن هستيم تا پس از 12 سال شخصي از نظام آموزش و پرورش فارغالتحصيل شود كه متفكر، اهل تعقل، عالم، عامل، مؤمن و متخلّق باشد؛ به عنوان مثال اگر در علوم اول دبستان موضوع «سنگها» را به دانشآموز معرفي ميكنيم، دانشآموز بايد بداند كه سنگ يك نمونه از «خلقت» است و «خالق» دارد و اگر خالق دارد، نحوه مقابله با آن نيز آداب مخصوص به خودش را دارد؛ در اين رابطه اگر امروز بحراني مانند بحران محيط زيست را داريم، به اين دليل است كه محيط زيست را حاصل يك تصادف كور ميدانند نه نمونهاي از «خلقت»؛ به همين دليل كوركورانه و غلط با آن برخورد ميكنند.
فاضلي در ادامه با اشاره به مهمترين تغييرات كتابهاي درسي اول دبستان كه نتيجه اين همسوسازي است، اظهار داشت: «رياضي» اول دبستان پس از 30 سال تغيير يافته و كاملاً جديدالتأليف است و «علوم» اين پايه نيز نسبت به گذشته تغييرات جزئي دارد؛ در «فارسي» نيز قبلا دو كتاب با نام «بخوانيم» و «بنويسيم» داشتهايم كه در حال حاضر كتاب فارسي بخوانيم به «آموزش فارسي» و بنويسيم به «كتاب كار فارسي» تبديل شده است.
مسئول كميته همسوسازي تغييرات دروس پايه اول دبستان با برنامه درسي ملي اضافه كرد: كتاب «قرآن» اول دبستان نيز حدود 30 تا 40 درصد تغيير يافته و موضوعاتي مانند «پيامهاي قرآني» كه در گذشته در اين كتاب وجود نداشته، هماكنون گنجانده شده است.
معاون سازمان پژوهش و برنامهريزيهاي آموزشي در ادامه با اشاره به ضرورت انتقال اين تغييرات و پيام آنها به دانشآموزان، گفت: در اين رابطه 80 ساعت آموزش پيشبيني شده است كه براي اجراي آنها 1500 نفر از «مدرسان مياني» را از سراسر كشور دعوت كردهايم و اين مدرسان نيز در دو مرحله و دو گروه ساماندهي شده و آموزش ديدهاند.
وي عنوان كرد: در مرحله اول حدود 900 نفر دعوت شدند و حدود 600 نفر ديگر نيز در مرحله دوم به تهران دعوت خواهند شد؛ اين مدرسان پس از پشت سر گذاشتن دوره آموزشي 80 ساعته در تهران، مسئوليت آموزش 66 هزار نفر از آموزگاران پايه اول دبستان را در سراسر كشور در شهريورماه برعهده خواهند داشت.
فاضلي تصريح كرد: مدرسان مياني در تهران در دو گروه ساماندهي شدهاند كه بر اين اساس، گروه اول در درسهاي «رياضي و علوم تجربي» 48 ساعت آموزش و گروه دوم در درسهاي «قرآن كريم، فارسي، تربيت بدني و هنر» 32 ساعت آموزش را پشت سر گذاشتهاند و 8 ساعت مشترك از آموزشهاي اين دو گروه نيز مربوط به اصول و مباني برنامه درسي ملي بوده است كه شامل «كليات برنامه» و 8 فصل از محتواي برنامه از جمله «فرآيندهاي يادگيري و ياددهي، محيط يادگيري و نقش معلم در فرآيند آموزش» بوده است.
اين مقام مسئول با بيان اينكه آموزشهاي معلمان ابتدايي پس از پايان آموزش مدرسان مياني و بر اساس شرايط استانها قابل شروع است، گفت: در اين آموزشها كه حداكثر بايد تا 20 شهريورماه به اتمام برسد، 66 هزار آموزگار پايه اول دبستان 72 ساعت آموزش را به صورت «نيمه حضوري» شامل «36 ساعت آموزش حضوري و 36 ساعت آموزش غيرحضوري» پشت سر ميگذارند.
فاضلي با اشاره به تقسيم درسهاي پايه اول دبستان به نسبت تغييرات آنها در دوره 36 ساعته حضوري، عنوان كرد: در اين ارتباط كتاب رياضي كه كاملاً تغيير يافته است، 14 ساعت از آموزشها را به خود اختصاص ميدهد و علوم تجربي 6 ساعت و ساير دروس نيز 3 ساعت تحت آموزش قرار خواهند گرفت.
وي ادامه داد: در 36 ساعت آموزش «حضوري» نيز 10 ساعت از آموزشها قبل از كلاس و از طريق ارائه جزوه به معلمان و 26 ساعت ديگر به صورت بسته آموزشي شامل «جزوات آموزشي تخصصي، راهنماي معلم و فيلمهاي آموزشي تهيه شده» ارائه ميشود.
مسئول كميته همسوسازي تغييرات دروس پايه اول دبستان با برنامه درسي ملي خاطرنشان كرد: در رابطه با نرمافزارها و فيلمهاي آموزشي نيز اين موضوع در دست بررسي است كه 72 ساعت از كلاسهاي آموزشي مدرسان مياني در تهران ضبط شده و به صورت لوح فشرده در اختيار تمام معلمان پايه اول ابتدايي قرار گيرد؛ همچنين تلاش ميكنيم تا «راهنماي معلم» را براي هر كتاب درسي توليد و ارائه كنيم كه ميتوانيم قول دهيم كه تا اول مهرماه كتاب راهنماي معلم براي درس «رياضي» در اختيار تمام معلمان اين پايه قرار خواهد گرفت.
فاضلي با اشاره به توليد و ارائه راهنماي معلم به صورت مصوّر گفت: براي اين اقدام يك معلم نمونه از سطح كشور دعوت ميشود تا با استفاده از وسايل فني و تكنيكي در استوديو كتاب درسي را تا حد ممكن به صورت صفحه به صفحه تدريس كند و CD آن نيز در اختيار استانها قرار گيرد كه تا حد مقدور به تمام آموزگاران ارائه شود.
وي در ادامه با تأكيد بر ضرورت انتقال اين تغييرات به خانوادههاي دانشآموزان اول ابتدايي بيان كرد: در آموزش و پرورش بحثي با عنوان «آموزش خانواده» مطرح است كه در اين رابطه از ستاد تا صف، كارشناسان وزارت آموزش و پرورش حضور مستمري در مناطق و در كنار خانوادهها خواهند داشت تا تغييرات برنامههاي درسي تا كف مدارس و خانهها منتقل شود، البته در اين زمينه كمك رسانهها بسيار مؤثر خواهد بود.
معاون سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي با بيان اينكه تاكنون هيچ قرارداد رسمي با صدا و سيما براي ارائه فيلمهاي آموزشي اين پايه نداشتهايم، گفت: در درس علوم تجربي اول دبستان 450 دقيقه فيلم آموزشي در دست توليد است كه پس از آماده شدن به استانها ارائه ميشود تا در مدارس آموزش داده شود.
وي با اشاره به پيگيري رويكرد IT در آموزشهاي معلمان و دانشآموزان ادامه داد: مانند گذشته در صدد هستيم تا فيلمهاي آموزشي را خودمان توليد كنيم و شايد برخي از اين فيلمها نيز قابليت اين را داشته باشد كه از سيما پخش شود كه اميدواريم بتوانيم در اين رابطه قدمهايي را برداريم.
فاضلي در پاسخ به اين پرسش كه «آيا ماده درسي مستقلي براي ترويج مهارتآموزي در پايه اول دبستان در نظر گرفته خواهد شد»، تصريح كرد: «كار و فناوري» يكي از حوزههاي يادگيري است كه در دوران دبستان به صورت «تلفيقي» ارائه ميشود، اما ماده مستقلي در اين رابطه نداريم.
مسئول كميته همسوسازي تغييرات دروس پايه اول دبستان با برنامه درسي ملي با تأكيد بر ضرورت استمرار آموزشهاي معلمان پايه اول دبستان اظهار داشت: در برنامه درسي ملي بحث «يادگيري دائمي و مادامالعمر» براي معلمان پيشبيني شده است و حتي فضاي مدرسه نيز بايد فضاي يادگيري متقابل باشد، اما آموزش نيروي انساني در آموزش و پرورش برعهده مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني است و سازمان پژوهش عمدتاً «انتخاب اساتيد و تعيين محتواي آموزشي» را برعهده دارد؛ بنابراين استمرار آموزشها به ويژه با تعطيلي پنجشنبهها يك ضرورت است كه ما نيز از تصميمگيران در آموزش و پرورش ميخواهيم كه اين را به طور جدي مدنظر قرار دهند.
فاضلي با اشاره به برخي از جزئيات آموزشهاي برگزار شده براي مدرسان مياني در تهران، گفت: از مجموعه نيروهاي دعوت شده به تهران 97.75 درصد افراد از 25 تا 31 تيرماه در اين دورهها شركت كردهاند كه شامل 31 هزار و 72 نفر ساعت آموزش ميشود؛ همچنين بستههاي آموزشي شامل «كتاب برنامه درسي ملي و نيز محتواي كتابهاي تغيير يافته به همراه پاور پوينت طرحواره تدريس» به آنها ارائه شده است؛ علاوه بر اين، جريان تدريس در اين كلاسها كه عمدتاً توسط مؤلفان كتابها صورت گرفته است، نيز ضبط شده و در اختيار آنها قرار گرفته است.
وي اظهار داشت: از 712 منطقه آموزش و پرورش 2 نفر از معلمان پايه اول كه داراي شرايطي مانند مدرك تحصيلي بالا و مرتبط و نيز تجربه كافي بودهاند، انتخاب و به تهران فراخوان شدهاند و اين آموزشها را پشت سر گذاشتهاند.
فاضلي در پايان با تأكيد بر ضرورت اجراي آموزشهاي معلمان پايه اول حداكثر تا 20 شهريور ماه، عنوان كرد: تا شروع سال تحصيلي هيچ معلم اول دبستان نخواهيم داشت كه اين آموزشها را پشت سر نگذاشته باشد.
منبع خبر: خبرگزاري فارس تاريخ خبر: 15/5/90 سایت دفتر برنامه ریزی وتألیف کتب درسی